Tasarımcılar, tasarımlarının yapay zeka ile kopyalanması nedeniyle, telif haklarından dolayı, RİCO (The RICO or Racketeer Influenced and Corrupt Organizations) nun ihlali nedeni ile Shein’e dava açtı.

ABD’deki üç moda tasarımcısı (Krista Pery, Larissa Martinez ve Jay Baron) tarafından açılan davada , “Shein’in, çalışmalarının tam kopyalarını, çevreyi yok etmek, güvenli olmayan çalışma koşullarının teşvik etmek ve vergi ödemekten kaçınmak da dahil olmak üzere daha büyük bir etik olmayan iş uygulamaları modelinin parçası olan davranışlarını bilmeden, tasarımların tam kopyalarını, yapay zeka ile ürettiğini, dağıttığını ve sattığını” iddia ediyor.
Davada; Shein, Organize suç örgütlerine karşı kullanılan RİCO yasasını ihlal ederek, uzun ve sürekli bir haraççılık modelinin parçası olarak tekrar tekrar bireysel ihlaller yaparak zenginleşti” iddiaları öne sürülmüştür.
Tasarımcıların, tasarımlarının tam kopyalanması ve ucuza satışa sunulması, tasarımcıların kar oranını, ürünlerini ve itibarlarının değerinde azalma meydana getirmektedir.

Kaynak: https://www.npr.org/2023/07/15/1187852963/shein-rico-racketeering-lawsuit

ESAS NO : 2010/8474
KA­RAR NO : 2012/9165

Marka tescil başvurusunun mutlak ret nedeni kapsamında Türk Patent Enstitüsünce reddedilebilmesi için, aynı veya benzer türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak daha önce tescil edilmiş ya da tescil başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması gereklidir. İşaretler arasında aynılık bulunmamakla birlikte varlığı sabit olan benzerliğin, mutlak ret sebebi kapsamındaki ayırt edilemeyecek derecede benzerlik ya da nispi ret sebebi oluşturan iltibas tehlikesine yol açabilecek derecede benzerlik derecesinde olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Esas No : 2023/98
Ka­rar No : 2023/719
Teb­liğ­na­me No : 11 – 2022/154109 

Katılanı fiili kullanıcısına ulaşılamayan bir telefon hattından kendisini komiser olarak tanıtan bir şahsın arayarak çeşitli hileli hareketlerle hakkında verilen mahkumiyet hükümleri kesinleşen kişi hesabına para havale edilmesinin sağlanması biçimindeki eylemin, kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmelidir.

Katılanı fiili kullanıcısına ulaşılamayan bir telefon hattından kendisini komiser olarak tanıtan bir şahsın arayarak çeşitli hileli hareketlerle hakkında verilen mahkumiyet hükümleri kesinleşen kişi hesabına para havale edilmesinin sağlanması biçimindeki eylemin, kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmelidir.

Katılanın internette bilgisayar oyununda geliştirilmiş bir karakter ile oyun oynadığı, bu oyunun bağlı olduğu mail hesabının sanık tarafından izinsiz ele geçirildiği iddia olunan olayda; katılanın bu oyun karakterinin maddi değerini belirtmesi, katılanın oyun karakterine erişimini sağlayan mail adresine ait şifrenin değiştirilerek girişin engellenmesi ve ele geçirildikten sonra bu oyun karakterinin haklarında aynı suçtan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen kişilerin kullanımına sunulması nedeniyle oyun karakterine ait sanal eşyanın maddi değerinin bulunduğu hususunun kuşkusuz olması ve sanığın bu karakteri kullanarak menfaat elde ettiğinin anlaşılması karşısında; eyleminin TCK’nin 244/4. maddesindeki suçu oluşturacağı gözetilmelidir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 11/04/2023 Tarihli ve 2023/570 Sayılı Karar Özeti”

Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kararı’nda;

“…

• Veri sorumlusunun sunduğu hizmetlerden hesap açılmak suretiyle yararlanılabildiği, hesap açılması esnasında kullanıcılardan T.C. kimlik numarası ya da yabancı kimlik numarası, isim, soy isim, cep telefonu, doğum tarihi ve elektronik posta adres bilgilerinin istenildiği, bu suretle açılan hesaplarda belli bir limite kadar işlem yapılmasının serbest olduğu, belli limitin üzerindeki işlemlerin gerçekleştirilebilmesinin kullanıcıların üyelik seviyesini yükseltmelerine yani İleri Seviye olarak nitelendirilen hesaba sahip olmalarını gerektirdiği, kullanıcıların üyeliğinin yükseltilebilmesi için ise T.C. kimlik belgesinin ön ve arka yüzü ile fotoğrafıyla beraber üzerinde belirli bir ifadenin ve günün tarihinin yazılı olduğu bir kâğıdın fotoğrafını paylaşmalarının gerektiği, veri sorumlusunun faaliyet alanında suç gelirlerinin aklanması olarak nitelendirilen kara para aklama faaliyetinin gerçekleştirilmesi ihtimali bulunduğundan kullanıcıların kimliğinin tespit edilmesinde kamusal bir menfaat bulunduğu, 
• Öte yandan ilgili kişinin kişisel verilerinin imha edilmesi talebine ilişkin olarak veri sorumlusuna başvurusunun incelenmesinden, kişisel verilerinin silinmesi-yok edilmesi yönünde bir talepte bulunmadığı, öte taraftan başvuruda bulunulan e-posta adresinin  kişisel verilerin korunmasına yönelik taleplere özgülenmediği anlaşıldığından ilgili kişinin bahsi geçen talebine yönelik olarak Kanun ve Tebliğ’de yer verilen usul ve yöntemler çerçevesinde öncelikle veri sorumlusuna başvuru yolunu tüketmediği,

değerlendirmelerinden hareketle;

Veri sorumlusunun kişisel verilerin işlenmesi hususunda 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun başta olmak üzere ilgili mevzuattan kaynaklanan bir yükümlülüğünün bulunduğu, bu itibarla veri sorumlusu tarafından kullanıcıların kimliğinin tespit edilebilmesi ve ilgili kullanıcı tarafından işlem yapıldığının tespit ve teyit edilebilmesi için kişisel verilerinin işlenmesinin Kanun’un 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde “kanunlarda açıkça öngörülmesi” hukuki işleme şartına dayandığı, diğer yandan ilgili kişinin kişisel verilerinin silinmesi talebine ilişkin olarak ilgili kişinin bahsi geçen talebini Kanun ve Tebliğ’de belirlenen usul ve yöntemler çerçevesinde öncelikle veri sorumlusuna iletmediği, üyeliğinin devam etmesi nedeniyle kişisel verilerinin sözleşme kapsamında işlemeye devam edildiğinin anlaşıldığı dikkate alındığında ilgili kişinin şikayeti hakkında Kanun kapsamında yapılacak bir işlem bulunmadığına karar verilmiştir. https://kvkk.gov.tr/Icerik/7756/2023-570

AB AVUKATLIK GRUBU 

Av. Emel AYDOĞAN

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 187. Maddesinin birinci ve ikinci cümlesinde yer alan hükümler 2022/155 E., 2023/38 K. Sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiş, 28.04.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır. İptal kararının yürürlük tarihi için belirlenen 9 aylık süre, 28/01/2024 tarihinde sona ermiştir. Dolayısı ile 28/01/2024 itibariyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararı yürürlüğe girmiştir. TBMM tarafından bu hususta gerekli yasal düzenlemelerin yapılması beklenmektedir.
Söz konusu iptal kararı, İstanbul 8. Aile Mahkemesi’nin başvurusu üzerine yapılan değerlendirme neticesinde verilmiştir. TC Anayasa Mahkemesi 28/04/2023 tarihli ve ND 15/23 sayılı “Kadının Kocasının Soyadını Almasını Öngören Kuralın İptali” konulu basın duyurusunda “Kadının evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra da kullanmasına izin verilmemesinin hak ihlaline yol açtığı ileri sürülmek suretiyle AİHM ve Anayasa Mahkemesine birçok bireysel başvuru yapılmıştır. Bu kapsamda AİHM kadının evlenmeden önceki soyadını tek başına kullanmasına izin verilmemesinin Sözleşme’nin 8. maddesi bağlamında 14. maddesini ihlal ettiğine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi ise uluslararası sözleşmelerin erkek ve kadının evlilik sonrasında soyadları bakımından eşit haklara sahip olmasını öngören hükümleri ile evli kadının kocasının soyadını kullanması zorunluluğunu öngören iç hukuk düzenlemelerinin aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle Anayasa’nın 90. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uluslararası sözleşme hükümlerinin esas alınmasının gerektiğini, bu itibarla başvurucular hakkında 4721 sayılı Kanun’un 187. maddesinin uygulanmasının kanunilik ilkesiyle bağdaşmadığını ve ihlale yol açtığını belirtmiştir. Öte yandan kadının soyadına ilişkin davalarda önemli bir içtihat geliştiren Yargıtay da Anayasa Mahkemesi gibi kadının evlenmeden önceki soyadının kullanmasına izin verilmemesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta Anayasa’nın 90. maddesinin beşinci fıkrası gereğince uluslararası sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiğini kabul etmiştir. Diğer yandan kadının erkekle eşit haklardan yararlanmasının öncelikle hukukun asli kaynağı olan kanunla güvence altına alınması ve bu güvenceyi hayata geçirebilecek idari uygulamaların geliştirilmesinin gerektiği, bu bağlamdaki yargısal içtihatların tek başına yeterli güvenceyi sağladığının kabul edilemeyeceği açıktır.

Benzer durumda olanlara farklı muamele yapılmasının nesnel ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığının veya farklı muamele öngörülebilmesinin hangi dereceye kadar mümkün olacağının değerlendirilmesinde kamu otoritelerinin belirli ölçüde takdir yetkisi bulunmaktadır. Cinsiyet temelli farklı muamele söz konusu olduğunda ise kamu makamlarının takdir yetkisi daralmaktadır. Ayrıca anayasa koyucunun eşitlik ilkesinin eşler arasındaki görünümüne verdiği önem gözetildiğinde eşler arasında cinsiyet temelli farklı muamele bağlamında kanun koyucunun son derece sınırlı bir takdir yetkisinin bulunduğu da açıktır.
Nüfus kayıtlarındaki karışıklığın önlenmesi ve soy bağının sağlıklı bir şekilde tespit edilmesinde kamu yararı bulunmaktadır. Ancak söz konusu kamu yararının sağlanmasının yegâne yolunun kadının evlendikten sonra kendi soyadını eşinin soyadının önünde kullanması olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu nedenle nüfus kayıtlarının düzeni sağlama amacı, kuralla öngörülen farklı muamelenin makul nedeni olarak kabul edilemez. Ayrıca kadının evlendikten sonra kocasının soyadını almasının ailenin ortak bir soyadına sahip olmasını mümkün kılan tek seçenek olmadığı açıktır. Bu bağlamda eşlere içlerinden birinin soyadını veya bunun dışında bir adı ortak soyadı olarak belirleme imkânının tanınması ya da ortak soyadının eşlerin evlenmeden önceki soyadlarının birleşimden oluşacağının öngörülmesi de mümkündür. Kaldı ki ortak soyadının aile bağlarını korumanın zorunlu unsuru olduğunun, bu manada eşlerin ortak soyadı taşımamaları hâlinde aile bağlarının hiçbir şekilde korunamayacağının söylenmesi de zordur. Buna göre aile bağlarının korunup güçlendirilmesi amacının da kuralla öngörülen farklı muamelenin makul nedeni olarak kabul edilmesi mümkün değildir.
Bu değerlendirmeler ışığında, evlenmeden önceki soyadının evlendikten sonra da tek başına kullanılması bağlamında kadın ve erkek arasında kuralla öngörülen farklı muamelenin eşitlik ilkesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. “ denilmiştir.
Yüksek mahkeme kadın ve erkek arasında farklı muamelenin eşitlik ilkesini ihlal ettiği kanaatiyle 4721 sayılı Kanun’un 187. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmiş, 2.cümlesinin de uygulanabilme imkanı ortadan kalkmıştır.
İptal edilen TMK 187. MADDESİ ŞÖYLEDİR:
“Madde 187- Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir.”